حقایقی درباره‌ی نقش تغذیه‌ای و خواص زیتون

چربی‌ سالمی که در روغن زیتون خام وجود دارد، یکی از اَرکان رژیم غذایی سالم در کشورهای حوزه‌ی مدیترانه است. از زیتون می‌توان در سالادها، ساندویچ‌ها و برخی سُس‌ها استفاده کرد.

زیتون بیضی شکل است و حدود ۳ تا ۵ گرم وزن دارد. بعضی از گونه‌های زیتون در حالت نارس، رنگی سبز دارند و وقتی که کاملا می‌رسند، رنگ‌شان تیره (سیاه) می‌شود. گونه‌ی دیگری از زیتون‌ها حتی زمانی که کاملا می‌رسند، باز هم سبزرنگ هستند. ۹۰٪ زیتون تولیدی در کشورهای حوزه‌ی مدیترانه صرف تولید روغن زیتون می‌شود.

در زیر به برخی خواص و عوارض احتمالی زیتون می پردازیم

۱. خاصیت آنتی‌اکسیدانی

تحقیقات نشان داده‌اند وجود آنتی اکسیدان‌ در رژیم غذایی می‌تواند خطر بروز بیماری‌های مزمن مانند بیماری‌های قلبی و سرطان‌ها را کاهش بدهد. زیتون سرشار از آنتی‌اکسیدان‌هاست و فواید بسیاری برای سلامتی دارد. درمان التهاب و کاهش رشد میکروارگانیسم‌های مضر از جمله خواص زیتون است.

مطالعه‌ای نشان داده است که مصرف زیتون می‌تواند گلوتاتیون موجود در خون را افزایش بدهد. گلوتاتیون یکی از قوی‌ترین آنتی‌اکسیدان‌های موجود در بدن است.

همچنین زیتون می‌تواند در مبارزه با باکتری‌های عفونت‌زایی که در دستگاه تنفسی و معده وجود دارند، مؤثر باشد.

۲. سلامت قلب

کلسترول و فشار خون بالا از عوامل اصلی بیماری‌های قلبی‌اند. اصلی‌ترین اسید چرب زیتون (اسید اولئیک) در سلامت قلب مؤثر است. این ماده از کلسترول بد خون (LDL) در برابر اکسیداسیون محافظت و سطح کلسترول خون را تنظیم می‌کند. علاوه‌ بر این، برخی از مطالعات نقش زیتون و روغن زیتون را در کاهش فشار خون نشان داده‌اند.

 

۳. سلامت استخوان

پوکی استخوان از طریق کاهش حجم و کیفیت استخوان ارزیابی می‌شود. این اتفاق احتمال شکستگی‌های استخوان را افزایش می‌دهد. میزان پوکی استخوان در کشورهای حوزه‌ی مدیترانه‌ کمتر از سایر کشورهای اروپایی است. دانشمندان تصور می‌کنند که «زیتون» عامل این اتفاق است.

تحقیقات نشان داده‌اند که برخی از ترکیبات گیاهی موجود در زیتون و روغن زیتون از کاهش حجم استخوان در حیوانات جلوگیری کرده‌اند. متأسفانه در این زمینه تحقیقات کافی بر روی انسان‌ها انجام نگرفته است، ولی ارتباط بین رژیم مدیترانه‌ای و کاهش شکستگی‌ها، می‌تواند نشان‌دهنده‌ی تأثیر مثبت زیتون بر روی استخوان‌ها باشد.

۴. پیشگیری از سرطان

یکی دیگر از خواص زیتون پیشگیری از سرطان است. زیتون و روغن زیتون به‌طور گسترده‌ در منطقه‌ی مدیترانه مصرف می‌شوند. نکته‌ی جالب این است که آمار سرطان و سایر بیماری‌های مزمن در این مناطق کمتر از سایر نقاط اروپاست. احتمالا دلیل این امر، مصرف زیاد زیتون در این نواحی است.

این پدیده تا حدی به‌علت وجود مقدار بالای آنتی‌اکسیدان و اسید اولئیک در زیتون است. در مطالعات آزمایشگاهی مشاهده شد که این ترکیبات می‌توانند چرخه‌ی زندگی سلول‌های سرطانی در سرطان سینه، سرطان روده‌ بزرگ و سرطان معده را به‌هم بریزند. برای اثبات این تأثیر، مطالعات بیشتری بر روی انسان موردنیاز است چون در حال حاضر تأثیر زیتون در مقابله با سرطان واضح نیست.

عوارض جانبی مصرف زیتون

معمولا افراد با مصرف زیتون دچار مشکل خاصی نمی‌شوند. اما ممکن است نمک بالای موجود در زیتون شور، برای برخی افراد مشکل ایجاد کند.

حساسیت به درخت زیتون امری شایع است، اما حساسیت به خودِ زیتون به‌ندرت مشاهده شده است. بااین‌حال افرادی که به زیتون حساسیت دارند، ممکن است واکنش‌های آلرژیک را در دهان و گلوی خود تجربه کرده باشند.